Twee jaar Ghana, het verdict...

Vandaag twee jaar geleden heb ik gedaan waar vele mensen van dromen, mijn hele leven omgegooid. Alles achtergelaten... Mijn veilige leven, mijn man, familie, vrienden, baan. Waarom? Om onze droom in vervulling te laten gaan, een bestaan op te bouwen in Banko, Ghana. Het zijn heftige twee jaren geweest. Eerst 7 maanden in een gastgezin, vele instanties die dwars lagen waardoor ik voor mijn gevoel maar weinig kon doen. Toen de verhuizing naar ons guesthouse, geen stroom en water, maar 2 kamers klaar. De eerste wankele stappen in mijn nieuwe carrière, het runnen van een guesthouse. Gasten ontvangen, verzorgen, vrijwilligers op projecten plaatsen en begeleiden. Hoe doe je dat? En als je dat zelf niet weet, hoe instrueer je je medewerker dan? Wanneer is goed, goed genoeg? Wanneer is schoon, schoon? Als je woont op je werk, moet je dan constant aan het werk zijn of mag je ook gewoon af en toe ontspannen? Hoe zorg je voor een gevarieerd menu als je in een dorpje woont waar de enige verkrijgbare groenten tomaten en uien zijn? Hoe houdt je je voorraden op peil en de drankjes koud met als enige stroomvoorziening een generator die 3 uurtjes per dag draait? En dan nog de persoonlijke vragen.. Heb ik het roer te vroeg omgegooid? Hoe ga je om met Ghanezen die hun afspraken nooit nakomen? En met Ghanezen die geen verantwoordelijkheid voor hun daden nemen, die nooit iets verkeerd doen? Met tegenslag na tegenslag? Met het gevoel dat niemand je begrijpt, de Ghanezen niet, maar ook de mensen die hebt achtergelaten niet? Met het gemis van gelijkwaardige relaties? Hoe voorkom je dat je jezelf verliest als je constant in allerlei rollen geduwd wordt en zonder mensen om je heen die je een spiegel kunnen voorhouden? Hoe houd je je huwelijk gezond als je elkaar in 2 jaar tijd 9 weken ziet? Als je dit zo leest lijkt het wellicht alsof ik een verkeerde keuze heb gemaakt. Maar niks is minder waar! Met mijn inmiddels niet meer zo nieuwe carrière gaat het goed. Het guesthouse is vanbinnen zo goed als af, we hebben (meestal) stroom en water. En er komen met zekere regelmaat supergezellige gasten, zowel voor langere (vrijwilligers) als voor kortere periodes. Na wat onzekere stapjes in het begin hebben we nu een fijne routine gevonden in het verzorgen van onze gasten, zowel voor hen als voor ons. Ik denk dat ik nu al kan zeggen dat we 'bekend' staan om onze informele stijl. Klanten worden een deel van de 'Moon&Star familie'. En natuurlijk is er voor de staf ook ruimte voor ontspanning! En persoonlijk? Als je er vanuit gaat dat mensen hun afspraken niet nakomen, kan het alleen maar meevallen.. Wil je per se dat ze dat wel doen, zit er maar één ding op: De persoon stalken:) Mensen die altijd met hun vinger naar een ander wijzen, daar kan ik nog altijd niet mee omgaan.. Ik heb inmiddels mensen gevonden die me wel snappen. Een paar Ghanezen, met wie ik wel een gelijkwaardige relatie heb opgebouwd. Het is superfijn dat deze mensen me niet altijd gelijk geven vanwege mijn huidskleur. Een handjevol mensen uit Nederland die bezocht hebben, of die hier al eens eerder zijn geweest. Vroegere gasten die contact blijven houden. Mijn lieve vriendinnetje in Accra en natuurlijk mijn man. Ik heb niet kunnen voorkomen dat ik mezelf verloor hier, evenals de nodige kilo's (dit laatste is geen probleem:)). Maar met hulp van een aantal bijzondere mensen en ontmoetingen heb ik de kracht gevonden om meer dan ooit mijzelf te zijn. Een sterk iemand die eindelijk snapt dat sterk zijn niet betekent dat je alles zelf op moet lossen. Dat het wel zo eerlijk is om de mensen die om je geven te laten meedelen in zowel vreugde als verdriet. En onze droom? Een gelukkig bestaan opbouwen in Ghana? We zijn op de juiste weg. Natuurlijk kijk ik reikhalzend uit naar het moment dat we samen kunnen genieten. Maar ondertussen werken we, al genietend, gestaag door.

Mannen in uniform...

Ghaneze mannen in uniform weten vaak een grom bij me naar boven te halen. Helaas niet omdat ze zo mooi zijn om naar te kijken. Maar van ergernis.... Hetzelfde effect hebben de meeste Ghaneze vrouwen trouwens ook op me.

Het systeem in Ghana werkt, zoals ik wel vaker geschreven heb, op een andere manier dan het systeem in Nederland. Ik ontken niet dat het in Nederland ook heel handig is om een 'kruiwagen' te hebben. Maar als je in Nederland hard werkt en de juiste kwalificaties hebt dan kom je er ook.
In Ghana kom je zonder 'kruiwagen' of geld nergens. (Gelukkig zijn er ook in dit geval uitzonderingen die de regel bevestigen.)
Voor zowel overheidsbanen, bij bv de politie of het leger, als voor banen bij banken en in het bedrijfsleven geldt dat je de juiste mensen moet kennen om aan de slag te kunnen.
Het komt er dus op neer dat niet de best gekwalificeerde mensen bepaalde banen hebben, maar diegenen die een rijke of invloedrijke familie hebben.

Een paar maanden geleden kwam ik in Effiduase(dichtbij gelegen grotere plaats) tijdens het boodschappen doen een lichtend voorbeeld tegen..
Atta(onze inwonende medewerker) en ik waren naarstig op zoek naar fruit, wat op dat moment schaars was en daar waren ze. Twee mannen in uniform. We waren ze al voorbij toen ze naar me begonnen te sissen. Sissen is een typisch Ghanees gebruik. Wil je dat iemand komt dan begin je te sissen. Nou is dit een gebruik dat ik niet zo op prijs stel dus ik negeerde het zoals ik meestal doe. Maar helaas stuurden de uniformen iemand achter ons aan. Naar ze toe gelopen, bij aankomst besloot de 'leider' om iemand op te gaan bellen alvorens met mij te praten.
Mezelf tot kalmte gemaand, het gegrom in mij begon namelijk al... De uniformen bleken immigratie-officers te zijn. De 'leider' was het hoofd van het district en dat zal ik niet licht vergeten daar hij het ongeveer 80 keer tijdens ons gesprek heeft gezegd.
Nadat hij doorhad dat ik in Ghana woon en werk begon hij te vragen naar mijn paspoort en werkvergunning. Het gegrom in mij werd luider en luider, vanuit mijn ooghoek zag ik Atta angstig toekijken. Mezelf weer tot kalmte manend begon ik uit te leggen dat ik al 8 maanden, ipv de normale 2 maanden, op mijn paspoort mét verblijfsvergunning aan het wachten was. "So you are moving around without an ID?", vroeg de 'leider'. Zucht!!! Heb ik dan huisarrest omdat jouw collega's hun werk niet doen??
Ik geloof dat de beste man doorkreeg dat ik niet onder de indruk was van zijn status. Niet handig. Het beste wat je in dit soort situaties kan doen is slijmen en ja en amen zeggen. Maar ja, dat ligt me niet zo en vandaag al helemaal niet. Ggggr, gggggr en nog eens ggggr.
Ik kreeg een enorme preek dat ik alles wat ik wou doen met hem moest overleggen, aangezien hij het hoofd van het district is. Toen de preek eindelijk voorbij was vroeg ik hem of hij me dan een werkvergunning kon geven. Wederom niet de juiste vraag en zeker niet nederig genoeg Pat!
"Excuse me Sir, are we done now? I would like to get back to work..", vroeg ik beleefd. "Nee natuurlijk zijn we niet klaar. Ik wil komen inspecteren bij je dus noteer mijn telefoonnummer", antwoordde de 'leider'.
"Please Sir, hoor ik dit goed?? U wilt bij mij komen inspecteren en daarom moet ik u bellen om een afspraak te maken? With all due respect Sir: We are done here. Have a nice day!" Ggggggggggggrrrrrrr

Immigratie Deel 4!!??

“En? Heb je je paspoort al?”, is een veelgestelde vraag. Het antwoord is nog altijd: “Nee.......”
“Hoezo niet?”, is de vervolgvraag. Tja als ik daar nou eens antwoord op had, wie weet had ik hem dan gewoon...

Begrijp me niet verkeerd, ik maak me niet ontzettend druk over dit alles. Voorlopig heb ik geen plannen om dit land te verlaten dus wat dat betreft heb ik hem niet nodig. Al zou het wel fijn zijn als ik de bank eindelijk een kopie van mijn verblijfsvergunning zou kunnen geven. Vorig jaar zijn ze daar heel vriendelijk geweest om me een rekening te laten openen zonder verblijfsvergunning, wat niet geheel volgens de regels is. En inmiddels raakt hun geduld een beetje op... Wat niet heel vreemd is aangezien ze inmiddels meer dan een jaar, in plaats van de afgesproken 3 maanden wachten.

Al heb ik voldoende andere zaken om me druk over te maken(maar niet té druk, voor stress ben ik niet naar Afrika verhuisd), kom ik langzamerhand wel tot de conclusie dat er betere tijdsbestedingen zijn dan achter immigratie aan te lopen.
De 2 maanden wachttijd zijn er inmiddels 8 geworden. Begin te denken dat tegen de tijd dat ik mijn verblijfsvergunning heb, ik hem alweer moet verlengen.

Bel nog regelmatig, inmiddels met de baas van de medewerker. Laat maar in het midden of dit vooruitgang is. Ook ga ik steevast bij het kantoor langs als ik in Kumasi ben. Op die manier vergeten ze me in ieder geval niet?! Lunchtijd vermijd ik tegenwoordig, maar desondanks spendeer ik altijd meer dan twee uur op het kantoor.

Een paar maanden geleden hadden ze het in Accra gepresteerd om één brief kwijt te raken uit de hele stapel met paperassen die ze van mij hebben. Gelukkig had ik nog een duplicaat en ik dacht de brief gewoon even af te geven.. “Ooooo Madam, degene die moet kijken is nog even in een meeting”.... Jaja, nog even, ruim twee uur later kwam hij uit de meeting!
Een volgende gelegenheid: “Ooooo Madam, het duurt wel erg lang. Kom gaan we naar mijn baas”. De baas zegt:”Gaat u maar even zitten, dan doe ik een follow up”. Bijna twee uur later komt hij met de boodschap dat diegene in Accra niet te bereiken is.... Bel morgen maar.
Ik bellen. "Oooo, sorry de baas is niet op kantoor, probeer morgen nog maar eens.." De dag erna weer bellen, de baas aan de telefoon. "Follow up??????? Ja ja ja, ik werk er nog steeds aan, kom volgende week maar weer eens langs...."
Etc etc etc....
Inmiddels is de zaak in handen van iemand in wie ik iets, met de nadruk op iets, meer vertrouwen heb.

Weet nog hoe fijn ik het vond dat ik mijn verblijfsvergunning via Kumasi kon aanvragen, maanden geleden haha.
Hopelijk kan ik binnenkort het voorlopig laatste deel over immigratie schrijven. Om dan in 2012 aan een nieuw seizoen te beginnen van de immigratie-soap.

Alleen voor vrouwen (en voor gevoelige mannen...)

Eens in de zoveel tijd krijg ik onverwachts bezoek. Ze sluipen zomaar mijn leven binnen zonder zich vooraf te melden en zonder dat ik het doorheb.
Als er gasten in het guesthouse zijn dan kan ik dit bezoek handelen, sterker nog meestal heb ik het dan zo druk met het zorgen voor een aangenaam verblijf voor mijn gasten dat het bezoek me niet eens opvalt.
Maar heb ik het niet al te druk en geen afleiding dan lijkt het alsof dit bezoek mij totaal in zijn bezit neemt.

Ze maken mijn leven en dat van de mensen om mij heen tot een ware hel. Al mijn positieve energie, waar ik normaal gesproken voldoende van heb, slurpen ze op. Alle vaste grond verdwijnt vanonder mijn voeten. Ik kan niks positiefs zien, voel me enorm eenzaam, irriteer me aan alles en mis Wout dan zo ontzettend. Ik ontplof of huil om het minste of geringste, al ligt huilen niet zo in mijn aard dus ontploffingen zijn dan niet van de lucht.

Het ergste van alles is dat mijn relativeringsvermogen compleet verdwenen is. Na een dag of 6 van pure ellende dient het volgende bezoek zich aan, mijn menstruatie. En dan pas besef ik dat het mijn hormonen waren...

Gelukkig komt mijn relativeringsvermogen en mijn positieve instelling dan ook direct terug. De problemen die er wel degelijk zijn verdwijnen niet(beetje jammer). Maar ik kan er weer mee omgaan, ik kan weer verder kijken.

Nog steeds hebben we geen stroom, geen paspoort, een guesthouse dat half af is, vele dingen die het begeven, Ghanezen die hun afspraken niet nakomen en zijn Wout en ik niet bij elkaar.

Maar er is ook deze prachtige plek, die ik mijn thuis kan noemen, inclusief het mooie uitzicht, de toekan die zich hier in de buurt ophoudt, het nestje jonge vogeltjes en de paddenfamilie die zich thuis voelen in mijn afvoerbuizen en ja zoals laatst iemand tegen me zei, dat is de charme van in Afrika wonen!

Lieve vrienden en familie, mijn 'superman', een guesthouse met potentie (volgeboekt in januari!), de honden die naar hartenlust jagen op hagedissen en het feit dat ik mijn werk superleuk vind!

Dus ik kan weer met Demarco's 'I love my life' meezingen. Tenminste... totdat mijn hormonen zich weer melden.

Orae

Net zoals altijd wanneer ik het dorp in kom lopen kijk ik om me heen of ik Orae zie. Orae een spontane jongen van een jaar of 20 die zodra hij me ziet een babbeltje komt maken of komt ouwehoeren. Altijd in het Engels, ik waardeer het enorm dat hij als één van de weinigen hier me niet dwingt om Twi te praten.
Orae die we bellen om een taxi onze kant op te sturen als we naar Effiduase willen. Orae die spontaan bij Moon en Star guesthouse langskomt om me te vertellen wat hij heeft meegemaakt die dag. En Orae die we bellen als we iets zijn vergeten in town en die dan zonder aarzelen zegt geen probleem ik kom eraan.
Ik ken Orae nu meer dan een jaar en het enige dat hij in al die tijd heeft gevraagd, Ghanezen schromen normaal gesproken niet om te vragen, is of hij de schoolresultaten van zijn zus mocht opzoeken op het internet.

En dan dringt het tot me door, ik zal Orae niet zien. Nooit meer. Orae is namelijk afgelopen zaterdagmorgen gevonden op straat, dood. Hij is moederziel alleen gestorven, niemand weet waaraan. En of hij geleden heeft, probeer mijn gedachten niet die kant op te laten gaan. Maar toch gebeurd het, het enige wat het oplevert zijn vragen en onrust. Had hij pijn? Heeft het lang geduurd? Was hij bang, natuurlijk is hij bang geweest...

Kan alleen maar hopen dat hij nu rust heeft gevonden en dat hij op een prachtige plek is. Want dat verdien je Orae!

Je zit in mijn hart en je bent te jong heengegaan xx

En nog een vervolg immigratie......

En daar was ze dan weer bij het immigratie kantoor in Kumasi. Na 2 maanden en een paar dagen. Ik kwam om 11.50u aan en er werd me verteld dat ze pauze hadden tot 14.00u. Zucht! Ik moest wel wat boodschappen doen, maar dat kon ik allemaal doen terwijl ik naar mijn tro tro-station zou lopen. Tro tro's zijn mini busjes die naar verschillende bestemmingen rijden.
Oftewel wachten dan maar...
Ik was met mijn vriendin Frimpomma naar Kumasi gekomen. En zoals een echte Ghanees betaamd besloot ze een dutje te gaan doen met haar hoofd op mijn schoot.
We konden het kantoor inkijken en alles horen wat de immigratie-medewerkers zeiden. En ik wil niet zeggen dat ze geen recht op pauze hebben, maar ruim 2 uur slap geouwehoer aanhoren is meer dan genoeg...
Maar goed om 14.10u mocht ik dan binnenkomen om direct te horen dat mijn paspoort nog in Accra was. Wederom zucht.
Om mezelf een nieuwe teleurstelling en een reis naar Kumasi voor nop te besparen vroeg ik de medewerker om zijn telefoonnummer. Nou zegt hij je kan gewoon naar de vaste lijn van ons kantoor bellen, maar we geven dan geen informatie of je paspoort er dan al is. Nou dat helpt! Maar zegt hij kom volgende week woensdag maar terug dan is je paspoort vast en zeker hier.

De week erna op donderdag, dacht geef ze een dag respijt, weer naar Kumasi. Kom ik het kantoor binnen, ruim voor lunchtijd dit keer, word ik meteen bij mijn naam genoemd. Ik dacht meteen dat dat geen goed teken kon zijn. En inderdaad dat was het niet, nog geen teken van mijn paspoort. Wel kreeg ik dit keer het telefoonnummer van een medewerker. Sindsdien bel ik wekelijks of mijn paspoort er al is, waarop ik steevast een nee krijg met telkens een andere reden.

In Ghana is geduld een schone zaak, tenzij je bereid bent om wat extra's toe te schuiven aan de juiste personen...
Raak er langzaam aan gewend dat iets minstens een week duurt als er morgen gezegd wordt en als ergens 2 maanden voor staat dan duurt het dus 4 maanden??!!

Obrunie kokoo (rode blanke) met gele vlekken...

Ben een paar dagen behoorlijk ziek geweest, dus lekker uitslapen was het eerste punt op mijn 'to do list' voor vandaag.
Beetje jammer dat sommige mensen het daar niet mee eens waren. Het leven in Ghana begint over het algemeen vroeg, dus met lekker uitslapen bedoel ik tot hooguit half acht, acht uur.
Zal mijn verhaal bij het begin beginnen.

Je kan hier niet zomaar water uit de kraan of uit de put drinken. Nou kan je flessen water kopen, maar dat gaat je een fortuin kosten en niet te denken aan al die lege flessen die je dan weg moet gooien. In Moon&Star guesthouse drinken we dus water uit zakjes. Vierkante zakjes die gevuld zijn met ongeveer een halve liter water. Het drinken uit die zakjes vergt enige oefening en nog steeds vergeet ik wel eens aan welke kant het gaatje ook al weer zat en dan was ik mijn gezicht ipv dat ik water drink...
Maar goed die zakjes kopen we in bulk, een grotere zak gevuld met 30 zakjes. Sinds enige tijd stopt de 'waterauto' die de winkels in het dorp ook voorziet van die grotere zakken ook bij ons voor de deur. Erg makkelijk, het scheelt een hoop gesleep en is bovendien goedkoper. Maar vandaag stopten ze om half zeven voor onze deur en stonden ze onder mijn raam Sister Pat, Sister Pat te roepen..

Uitslapen was er dus niet bij. Enige tijd later zat ik achter op ons terras na mijn ontbijt een bakje koffie te nuttigen. Daarna wilde ik naar het dorp wandelen, het was namelijk marktdag. Hoor ik een hoop geroep en hard geklop op de voordeur. Ik redelijk geïrriteerd naar de voordeur, wat een lawaai weer terwijl ik mijn koffie nog niet eens binnen heb.

Het lawaai werd geproduceerd door een lerares van de senior highschool en 2 leerlingen. Ze wilden dat ik wat fotokopieën zou maken voor ze. Waarop ik antwoord dat we stroom hebben middels een generator en dat ik die alleen 's avonds aanzet. Waarop de lerares een verhaal begint dat ze dat niet wist, maar zeker begrijpt en dat ze er spijt van heeft dat ze het gisteravond niet heeft langsgebracht. Het zijn namelijk de examenvragen voor het examen dat binnen een uur zou moeten beginnen.. Waarop ik zeg: "Ok maar geef me een uurtje, want onze printer heeft wel eens de neiging om niet echt mee te werken."

Dus in plaats van rustig naar de markt te wandelen moest de printer uit de doos, generator aan en niks niet eerst rustig mijn bakkie koffie opdrinken(Ja soms heb ik het héél zwaar...)
Ik moest 15 kopieën maken, voor en achterkant. De eerste 5 gingen goed en toen was, zoals ik al vreesde de zwarte inkt op. Dab maar verder op kleur en hopen dat het wat werd. Dat ging bij de volgende 5 kopieën prima, maar toen kwam nummer 11. En ja hoor de kleuren cartridge ook leeg.. Nou heb ik een navulsetje, buisjes met inkt en injectienaalden om het in de cartridge te spuiten. Zwart was op, dit wist ik, maar de kleureninkt had ik nog. Normaal gesproken vul ik dit niet zelf na, dit soort klusjes vindt Atta, onze medewerker, veel te leuk. Maar goed die was ook op school. Latex handschoenen aan en Pat was klaar voor de operatie inkt vullen. Nou zitten er 3 gaatjes in zo'n cartridge en in elk gaatje moet een andere kleur inkt. Ik kon niet echt goed zien of ik de juiste kleuren in het juiste gaatje deed, maar ja bedacht ik me wat maakt het uit als ik die examenvragen maar uitgeprint krijg. Ik wist ook dat je maar 2ml inkt per kleur mocht vullen. Bij rood en blauw ging het prima. Bij geel daarentegen... De titel van dit verhaal moet ergens vandaan komen.
Bleek dat geel waarschijnlijk nog compleet vol zat en toen ik het wilde vullen volgde er een grote sproei. Dus alles onder, inclusief ikzelf de blanke, die ze hier vanwege mijn bruine kleur rood noemen.

Het goede nieuws was wel dat ik de markt nog op tijd bereikt heb en vooral de studenten van klas 3 konden hun examen op tijd maken!